Chia tỷ lệ là chỗ dễ gây bất đồng nhất khi hợp tác, vì mỗi người góp một kiểu và không có thước đo chung.
Vì sao chia đôi đều lại có vấn đề
Nghe công bằng nhất, nhưng đây là cấu trúc dễ bế tắc nhất. Khi hai bên bất đồng thì không có cách nào quyết.
Và bế tắc kéo dài còn tệ hơn một quyết định không hoàn hảo — công việc đình trệ, và sự bực bội tích lại làm hỏng quan hệ.
Ba cách tránh
Chia lệch một chút. Một bên nhiều hơn để có tiếng nói cuối khi cần.
Người thứ ba. Thoả thuận trước rằng khi bế tắc thì mời một người trung lập cả hai tin tưởng đứng ra phân xử.
Chia theo lĩnh vực. Quy định rõ ai có tiếng nói cuối trong từng mảng — một người về sản phẩm, một người về tài chính chẳng hạn.
Quy đổi công sức
Đây là phần khó nhất, vì tiền thì đếm được còn công sức thì không.
Hai cách thường dùng: quy đổi theo mức lương thị trường của công việc đó rồi tính thành vốn; hoặc trả công riêng hằng tháng và không tính vào vốn.
Cách nào cũng được, miễn thống nhất rõ ngay từ đầu và ghi lại.
Chỗ hay bất đồng về sau
Người bỏ công thấy mình vất vả hằng ngày trong khi người bỏ tiền chỉ ngồi chờ chia. Người bỏ tiền thấy mình đang chịu toàn bộ rủi ro mất vốn.
Cả hai đều có lý. Nói ra điều này ngay từ đầu, khi còn dễ nói, thì tránh được nhiều ấm ức về sau.
Rà lại định kỳ
Tỷ lệ hợp lý lúc bắt đầu có thể không còn hợp lý sau vài năm, khi vai trò mỗi người đã đổi.
Nên có thoả thuận rằng mỗi năm hai bên ngồi lại xem xét. Có cơ chế xem xét thì việc nêu vấn đề trở nên bình thường, không phải là hành động đối đầu.
Hỏi đáp nhanh
Vì sao chia đôi đều lại rủi ro?
Vì khi hai bên bất đồng thì không có cách nào quyết được. Việc đình trệ, và tình trạng đó kéo dài làm hỏng cả công việc lẫn quan hệ.
Cách tránh bế tắc là gì?
Chia lệch một chút, hoặc thoả thuận trước về cơ chế xử lý — mời một người thứ ba trung lập, hoặc quy định rõ ai có tiếng nói cuối trong từng loại việc.
Góp công sức thì quy đổi thế nào?
Quy đổi theo mức lương thị trường của công việc đó rồi tính thành vốn, hoặc trả công riêng hằng tháng và không tính vào vốn. Cả hai cách đều được, miễn là thống nhất rõ từ đầu.
Người bỏ tiền và người bỏ công nên chia thế nào?
Không có công thức chung, nhưng nên tính tới việc người bỏ công đang đánh đổi thu nhập và thời gian, còn người bỏ tiền đang chịu rủi ro mất vốn. Cả hai đều là đóng góp thật.
