Xem tuổi trước khi hợp tác là chuyện nhiều người làm. Nhưng có những dấu hiệu khác dự báo tốt hơn nhiều, và chúng đều quan sát được.
Nhìn vào lúc khó
Lúc thuận lợi thì ai cũng dễ chịu và hào phóng. Cái đáng nhìn là lúc có chuyện không thuận.
Họ có nhận phần trách nhiệm của mình không, hay đổ hết cho hoàn cảnh và cho người khác. Họ có nói thẳng khi có vấn đề không, hay giấu cho tới lúc không giấu được.
Nhìn vào những việc nhỏ
Có đúng giờ không. Có làm đúng những gì đã hứa dù là việc nhỏ không. Cách họ nói về đối tác cũ của mình.
Điểm cuối rất đáng chú ý: người nói xấu mọi đối tác cũ thì rất có khả năng sẽ nói về mình y như vậy với người sau.
Làm chung một việc nhỏ trước
Đây là cách kiểm rẻ nhất và đáng tin nhất. Một dự án nhỏ, thời gian ngắn, giá trị vừa phải — đủ để đi qua ít nhất một lần trục trặc cùng nhau.
Những gì học được trong vài tháng đó nhiều hơn mọi cuộc nói chuyện.
Thống nhất bằng văn bản
Ai làm gì. Ai có quyền quyết cái gì và tới mức nào. Tiền vào ra qua đâu và ai kiểm soát. Chia lợi nhuận theo tỷ lệ nào và khi nào chia.
Và quan trọng nhất: xử lý thế nào nếu một bên muốn rút.
Vì sao điều khoản rút lui là quan trọng nhất
Vì lúc mới bàn thì ai cũng hào hứng, không ai muốn nhắc tới chuyện chia tay. Nhưng đó chính là lúc duy nhất hai bên còn bàn được trong bình tĩnh và công bằng.
Khi việc đã xảy ra thì hai người đã ở thế đối lập, và mọi thoả thuận lúc đó đều khó.
Về chuyện xem tuổi
Nếu gia đình hoặc chính mình coi trọng thì cứ xem. Nhưng đừng để kết quả xem thay thế cho việc quan sát con người thật — cái sau mới là thứ quyết định.
Hỏi đáp nhanh
Dấu hiệu nào dự báo tốt nhất về một đối tác?
Cách họ xử lý khi có chuyện không thuận — có giữ lời không, có nhận phần trách nhiệm không, có nói thẳng khi có vấn đề không. Lúc thuận thì ai cũng dễ chịu.
Nên quan sát trong bao lâu trước khi cam kết lớn?
Đủ để đi qua ít nhất một lần trục trặc cùng nhau. Làm chung một việc nhỏ trước là cách rẻ nhất để biết điều đó.
Điều gì cần thống nhất ngay từ đầu?
Ai làm gì, ai quyết cái gì, tiền vào ra thế nào, chia lợi nhuận ra sao, và quan trọng nhất là xử lý thế nào nếu một bên muốn rút.
Vì sao điều khoản rút lui lại quan trọng nhất?
Vì lúc bàn thì ai cũng hào hứng nên không ai muốn nói tới. Nhưng đó chính là lúc duy nhất bàn được trong bình tĩnh — khi đã xảy ra thì hai bên đã ở thế đối lập.
